#Haberler


Uzmana Sorduk:  Erken Çocuklukta Müzik Eğitiminin Rolü 

Dostumuz Yankı Yazgan’dan, enstrüman çalmak, şarkı söylemek ve birlikte müzik yapmanın çocuklar üzerindeki etkileri ve önemi üzerine bir yazı rica ettik. 

Bu yazı ile, vakfın çalışmalarının çocuk gelişimindeki rolü üzerine uzman görüşünü almayı, çalışmalarımızda yararlanmayı ve aileler ile bu bilgiyi paylaşmayı amaçladık. 

Uzmanlık alanı çocuk/genç ve yetişkin psikiyatrisi olan Dr. Yankı Yazgan görüşleriniz yazı ve video ile Barış İçin Müzik Vakfı dostları ile paylaştı.

“Barış İçin Müzik Vakfı’nın, dünyanın halklarının, topluluklarının bir arada olmasını hedefleyen ve bunun için müziğin bir araç olmasını sağlayan çalışmalarının destekçisiyim. Çocukların enstrüman çalması yaşamlarını nasıl etkiliyor? Çocukların kendilerini, müzikle haşır neşir olan herkes çok daha iyi bilir. Başta bir yaşama zevki, hayattan keyif alma, başkaları ile birlikte bir şey üretmenin verdiği heyecan gibi katkılarını zaten bilimin kanıtlamasına çok da ihtiyaç yok…” 

Videoyu izlemek için https://youtu.be/WHwb6-DQP64

Enstrüman Çalmak, şarkı söylemek, birlikte müzik yapmanın çocuklar üzerindeki etkileri ve önemi üzerine;
 
Beyin Gelişimi: Sinir bilimlerindeki araştırmalar, müziğin çocuklarda beyinin verimli çalışmasını geliştirebileceğini gösteriyor. Müzikal aktiviteler (enstrüman çalmak, şarkı söylemek veya sadece müzik dinlemek gibi) beyni uyarır. Bu beyin egzersizi yeni sinir bağlantılarının oluşumu ile kıvrak ve esnek bir zihin için uygun bir beyin yapılanmasını doğurur. Müzikal aktiviteler beynin farklı bölümleri arasında benzersiz, zengin bağlantılar kurar. Aynı anda beynin birçok bölümünü işin içine bu ölçüde katan müzik ve enstrüman çalma dışında çok az aktivite vardır. Enstrüman çalanlar ile çalmayanların beyin görüntüleri incelendiğinde   bedensel-duyusal (somatosensoriyel) alanlar, premotor korteks, frontal bölgeler ve beyincikte yapısal farklılıklar var. Enstrüman çalanlarda (çalmayanlara kıyasla) motor kortekste eli temsil eden bölgenin genişlediği, gri madde hacminin arttığını gösteren de bir artışa yol açtığı gösterilmiş. Çocukluktan itibaren müzikle uğraşan bireylerin beyinleri yetişkinlik dönemlerinde bile gelişmeye açık oluyor. 
 
Dil yetisinin güçlenmesi: Müzik dersleri alan çocukların kendini ifade edebilme ve okuduğunu kavrama yetileri güçlenmekte. Sesleri ayırt etme ritim öğrenme beynin dil yetisi ve mantıksal çıkarım yapmayla ilişkili olan özellikle sol tarafta yoğunlaşmış bölgelerini uyarıyor. Bir çocuk herhangi bir enstrümanı çalmayı ne kadar erken yaşta öğrenmeye başlarsa, dil becerileri de o kadar güçlü gelişir. Müzikle olan etkileşim, konuşma seslerinin ve kalıplarının kodlanmasını ve tanımlanmasını kolaylaştıran algısal sistemlerinin gelişmesinde önemli bir rol oynar. Bu beceriler dil gelişiminin yanı sıra okuryazarlığa da katkıda bulunur. 
 
Matematik yeteneğinin gelişmesi: Müzik, matematik becerilerinin gelişmesine yardımcı olabilir. Müzik ritimlerini dinlemek çocukta temel kesirleri, örüntüleri sezerek tanımaya ve problem çözmeye katkıda bulunur.  
 
Bellek, dikkat ve konsantrasyon gelişimi: Müzik eğitiminin zihinden aritmetik yapabilme ve okuduğunu anlama için önemli olan aynı anda birden çok veriyi akılda tutarak işlem yapabilme (çalışma belleği) becerilerinin gelişimine katkısı olur. Bir enstrüman çalmak müziğin zamansal ve harmonik yapısını algılamak için seçici dikkat ve işitsel bellek becerilerini de beraberinde getirir. Müzik öğrenirken gereken konsantrasyon düzeyi çocukların dikkatlerini uzun sürelerle odaklamalarını sağlar.  Enstrüman çalanların zihindeki bir işlemden başka bir işleme geçiş yapma becerileri gelişkindir. Bu işlevler gelişkinliği sosyal duygusal gelişim ve akademik başarı ile doğrudan bağlantılı zihinsel kıvraklığı sağlar. 
 
Koordinasyon becerisi: Tıpkı spor yapmak gibi, enstrüman çalmak çocukların motor becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur. Müzik yaparken sesten veya parmaklardan daha fazlasını, kulakları gözleri ve büyük ve küçük kasları kullanırsınız. Müzik yapmak karmaşık bir sembolik sistemi (nota sistemi) okumayı ve bunu iki elinde kullanımını sağlayacak şekilde bir motor aktiviteye çevirmeyi gerektirir. Bir müzik aleti çalarken yaptıklarınızı tekrarladıkça planlama, hareket ve dürtü kontrolü ve koordinasyon becerilerinin ve görsel-uzamsal becerilerin gelişmesinden sorumlu beyin bölgelerinde gelişmeyi hızlandırırsınız. Beden ve zihin kolayca ve verimli biçimde birlikte çalışır.
 
Başarı ve disiplin: Müzik öğrenmek, çocuklara kısa ve uzun vadeli hedefler için çalışmayı, rutinler geliştirmeyi ve kendini kontrol edebilmeyi öğretir. Uygulamalar için düzenli zaman ayırmak bağlılık ve sabrı geliştirir. Yeni bir müzik parçasında ustalaşmak gurur ve başarı duygusuna yol açar. Bu duyguların varlığı çocuklara öz disiplinin, zorluklara dayanmanın ve bir çaba göstermenin değerini hissettirir.
 
Sosyal beceriler: Müzik bir grubun üyeleri arasındaki koordinasyonu, iletişimi, beraberliği, teması, sosyal bilişi ve uyumu arttırır. Başkalarıyla müzik yapmak (bir orkestra veya koroda olduğu gibi) çocukların sosyal ve duygusal becerilerini geliştirir. Müzik eğitimi ve bir enstrüman çalmak çocuklarda kendilerinin ve başkalarının duygularını anlamayı, ifade etmeyi ve kontrol etmeyi geliştirir. Sosyal bağlamda, bir grupta müzik yapmak, grup içi üyeler arasındaki iletişimi ve işbirliğini arttır. Müzik eğitimi yersiz ve aşırı kaygıyı azaltır. Basit ritimlerden daha büyük grup performanslarına kadar değişen müzik aktivitelerine katılan çocuklar birlikte müzik yaptığında diğer insanların duygularını ve kendi duygularını daha iyi ayarlayabilirler.  Müzik eğitimi alan çocukların sesler ile ifade edilen duyguları algılama ve tanıma oranları daha yüksek olmaktadır. Başkalarıyla müzik yapmak takım ruhu, akran iletişimi ve etkileşimi, liderlik, karar verme, sorumluluk alma, başkalarını dinleme ve onlara saygı gösterme gibi sosyal beceriler kazandırır. 
 
İşitme ve işleme becerileri: Bir enstrüman çalmak değişen ritmi ve akoru, aynı anda duymayı gerektirir. Çocuk müziğin farklı bileşenlerini ayırt edebildikçe, aynı anda birden fazla bilgi ya da düşünce parçasını ele alabilir, bu parçaları bir araya getirerek yepyeni anlamlar katabilir. Bilgiyi duyduğunda ve gördüğünde daha hızlı kavrama ve işleme yeteneği ortaya çıktıkça başkasından gelen mesajları daha etkin işitmeyi ve anlamlandırmayı geliştirir. Müzik eğitimi sesler arasındaki farkı ayırt etme becerisini güçlendirerek anlatılanların ve seslerin daha doğru bir şekilde işlenmesine imkan verir.  
 
Okuma ve kavrama becerileri: Müziği okumak temelde başka bir dili okumaktır.
Bir müzisyen, müzik notalarını, diğer müzikal sembolleri ve karmaşık ritimleri okurken, beynin okuma ve kavramadan sorumlu olan bölümlerini çalıştırır. Müzik dersleriyle okul öncesi çağında tanışan çocukların bilgiyi ve kendisinin dışında olan biteni kavrama skorları daha yüksek, okuma için gereken fonolojik becerileri daha gelişkin olarak ölçülmüştür.
 
Problem çözme becerisi: Müzisyenler genellikle enstrümanlarını iki el kullanarak ile çalarlar. Bu ikili kullanım beyinlerinde sol ve sağ tarafları arasında yeni sinir bağlantıları oluşmasını sağlar. Beyindeki sağ/sol iş bölümü ile ilişkilendirilen “yaratıcı, sezgiye dayalı” işleyiş ile ve “algoritmik, mantıksal” işleyişi aynı anda kullanma becerisi gelişim için değerlidir. Bu beceri problemleri daha hızlı anlayıp, farklı çözüm yolları üretmeye imkan verir. 
 
Dayanıklılık: Bir müzik aletini çalmayı öğrenmek, bir enstrümanda ustalaşmak ısrarcı, kararlı ve zorluklara dayanıklı olmayı gerektirir. 
 
Prof. Dr. Yankı Yazgan Hakkında
Uzmanlık alanları çocuk/genç ve yetişkin psikiyatrisi olan Dr Yankı Yazgan (1959), Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Profesör, Yale Child Study Center’da öğretim görevlisi olarak eğitim ve araştırma çalışmalarını sürdürmüştür. Çocukluk ve gençlik yıllarını İzmir’de geçirmiştir.
 
Eğitim aldığı kurumlar Bornova Anadolu Lisesi (orta), Ankara Fen Lisesi, Ege Tıp Fakültesi (tıp), Marmara Tıp Fakültesi (uzmanlık, psikiyatri) ve Yale Tıp Fakültesi (üst-uzmanlık, çocuk ve ergen psikiyatrisi).
 
Klinik uygulamalarda ve bilimsel araştırmalarında odak alanlarını nörogelişimsel bozuklukların tanılanması ve multimodal tedavilerinin uygulamaları oluşturmaktadır.
 
Beyin bilimleri ve psikiyatri alanındaki bilgilerin herkes tarafından anlaşılmasını ve kullanılmasını amaçlayan ‘popüler bilim’ temelli yazı ve kitap yanı sıra çok sayıda ulusal ve uluslar arası  hakemli bilimsel dergi makalesi ve kitap bölümü yazmıştır.


 


barış için müzik