Tarihçe

Barış için Müzik, mimar Mehmet Selim Baki tarafından 2005 yılında kuruldu. Baki’nin gençlik hayali olan bu girişim, eşi Dr. Yeliz Baki ile sürdürdükleri çalışma sonucunda 2011 yılında Barış için Müzik Vakfı’na dönüştürüldü. Bugün Barış için Müzik Vakfı çatısı altında Barış için Müzik Senfoni Orkestraları (Beethoven, Mozart, Vivaldi), Barış için Müzik Korosu, Barış için Müzik Bakır Üflemeliler Topluluğu, Barış için Müzik Yaylı Orkestrası ve Yaylı Beşlisi, Barış için Müzik Caz Topluluğu, Barış için Müzik Flüt Orkestrası ve Tahta Nefesliler Beşlisi çalışmalarına devam ediyor.

Temel amacı, mümkün olduğu kadar fazla çocuğa karşılıksız müzik eğitimi olanağı sağlamak ve barışın sesini müzikle duyurmak olan Barış için Müzik Vakfı, Edirnekapı’da, bugüne kadar imkânları sınırlı binlerce çocuğa ortak sosyal ve kültürel yaşam alanları oluşturarak, sanata katılım hakkı önündeki engelleri kaldırmayı hedefledi. Barış için Müzik, kurulduğu semtin sosyal dokusuyla bütünleşmiş, çocukların ve ailelerin aktif katılımıyla bir dayanışma ve paylaşım merkezi oldu. Kapılarını hiçbir ayrım gözetmeden müzikle buluşmak isteyen tüm çocuklara açtı.

Vakıf çalışmalarının ilk uygulaması İstanbul, Edirnekapı’daki Ulubatlı Hasan İlköğretim Okulu’nda haftada beş gün, 6-14 yaş aralığındaki çocuklara ders saatleri dışında verilen solfej ve akordeon dersleriyle başladı. Boş sınıflarda yirmi öğrenciyle başlayan müzik eğitimi, kullanılmayan kömürlüğün renkli ve çekici bir atölyeye dönüştürülmesiyle daha etkin hâle geldi. Barış için Müzik’in çocuklar üzerindeki sosyal, müzikal, barıştırıcı ve iyileştirici etkileri atölyeye devam eden çocuk sayısının giderek artmasını ve civardaki diğer okullardan da atölye talebi gelmesini sağladı. Böylece, Muallim Naci İlköğretim Okulu’nda da benzer bir müzik atölyesi kuruldu.

2009 yılında, eğitim verilen okullara yürüme mesafesinde bulunan arsalar satın alındı ve vakfın merkez binaları inşa edilmeye başlandı. Çalışma kabinleri, solfej sınıfları, gösteri ve grup çalışma salonları, kütüphanesi ve yemekhanesi olan bu yeni binalarda 2010 yılında eğitime başlandı. 2012 eğitim öğretim yılında da Hattat Rakım İlköğretim Okulu’nda üçüncü Barış için Müzik Atölyesi kuruldu. 2013 yılı itibarıyla 4000’in üzerinde çocuk Barış için Müzik’in kendi mekânı ve ilköğretim okullarında kurduğu atölyelerde verilen evrensel çok sesli müzik eğitiminden faydalandı. 2013 yılına kadar, vakıf atölyelerine devam eden çocuklara hiçbir yerden destek alınmadan 2000 enstrüman alındı. Başlangıçtan bu yana okullardaki atölyelerin yapılması, arsaların alımı, binaların yapımı, enstrümanların alımı, eğitmen ve personel ücretlerinin dahil olduğu tüm giderler Mehmet Selim Baki’nin kişisel imkânlarıyla karşılandı.

Barış için Müzik Vakfı çalışmalarının sağladığı olumlu etkiler nedeniyle şimdiye kadar çeşitli ödüllere layık görüldü. Bunlardan ilki, 2009 yılında “Uluslararası Deutche Bank Urban Age Award” ödülü oldu. Nüfus yoğunluğunun giderek arttığı kentlerdeki problemlere karşı geliştirilen yaratıcı çözümleri ve fırsatları ödüllendiren Urban Age Award her sene Urban Age konferansının gerçekleştirilmiş olduğu kentte, o kent kapsamında yapılan projelere veriliyor. Jüri açıklamasında ödülün vakfa verilmesinin nedeni olarak sistemin sürdürülebilir olması ve dünya için pozitif bir model teşkil etmesini gösterdi.

2010 yılında, Sabancı Vakfı’nın toplumsal gelişme hedefiyle hayata geçirdiği “Fark Yaratanlar Projesi” kapsamında Mehmet Selim Baki, Barış için Müzik girişimiyle Fark Yaratanlar arasında yer aldı ve ilham verici hikâyesi kısa film olarak proje çerçevesinde yayınlandı.

2014 yılında Avrupa Festivaller Birliği üyesi olan Mersin Uluslararası Müzik Festivali tarafından “Festival Sanat Ödülü”ne layık görülen Barış için Müzik Vakfı aynı yıl, İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından yürütülen bir araştırma ve değerlendirme sonucu, İstanbul'da dönüşüm yaratan öncü kültür projesi olarak gösterildi. Bu kararla bağlantılı olarak “Dünya Şehirleri Kültür Forumu” (World Cities Culture Forum) “Dönüşüm Yaratan Kültür Projeleri Yıllık Raporu”nda Barış için Müzik Vakfı’na ilk sırada yer verdi. Raporda Tutunan Topluluklar başlığı altında yer alan projelerin ilk sırasında Barış için Müzik belirtiliyor. Barış için Müzik’in oluşturduğu eğitim programının Edirnekapı bölgesinde yaşayan dezavantajlı gençlerin kültür ve sanat aracılığıyla topluma dahil olmasını, onların toplumla daha güçlü bağlar kurmasını sağladığı ayrıca sürdürüldüğü bölgeye de pek çok olumlu etkisi olduğu anlatılıyor.

Vakfın 2015 yılında layık görüldüğü ödüller ise, “Radyo Boğaziçi 12. Müzik Ödülleri – Onur Ödülü” ve “Skal International İstanbul Klübü 18. Skalite – Turizmde Kalite Ödülleri, Skalite Özel Ödülü” oldu.

2012 yılında, El Sistema hareketinin uluslararası düzeyde geliştirilmesi, paylaşılması ve uygulanması ilkesiyle Sistema Europe oluşumu kuruldu ve Barış için Müzik bu oluşumun beş kurucu üyesinden biri olarak görev aldı. Vakıf yetkilileri her yıl düzenlenen Sistema Europe toplantılarına katılarak gelişmeleri takip edip Barış için Müzik’ten haberleri diğer üyelerle paylaşıyorlar.

2013 yılında Barış için Müzik öğrencileri, İKSV’nin Lale Kart Programı üyelerinin desteği ile Avusturya, Salzburg’da düzenlenen Sistema Europe Gençlik Orkestrası Yaz Kampı’na katıldı. Orkestra ve koro kampları olarak düzenlenen etkinliklere Barış için Müzik Orkestrası ve Korosu katılırken, program sonunda kamplar süresince çalışılan parçaları toplam 400 çocuk seslendirdi. İkinci orkestra kampı, Barış için Müzik ev sahipliğinde, 2014 Ağustos ayında Boğaziçi Üniversitesi’nde İKSV işbirliğiyle gerçekleştirdi. Bu kampta 8 farklı ülkeden gelen yaklaşık 200 çocuk her gün atölye çalışmaları ve orkestra provalarına katıldı. Etkinlik kapsamında, Türkiye’nin farklı illerinin yanı sıra, 11 ülkeden 50’nin üzerinde eğitmen El Sistema eğitim modelini öğrenmeleri, yaygınlaştırmaları amacıyla “El Sistema Modeli Eğitim Programı”na katıldı. Sistema Europe Gençlik Orkestrası’nın kamp sonunda Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi’nde verdiği muhteşem konser dakikalarca ayakta alkışlandı.

10 Haziran 2014 tarihinde Zorlu Performans Sanatları Merkezi’nde “El Sistema Günü” düzenlendi. Venezuela’da yaklaşık 40 yıl önce kurulan, çocuklara karşılıksız müzik eğitimi vermeyi hedefleyen “El Sistema” hareketinin kurucusu José Antonio Abreu ve vakıf kurucuları Mehmet Selim Baki ile Dr. Yeliz Baki bir araya gelerek “Dostluk Anlaşması” imzaladı. Bu anlaşmayla Barış için Müzik “El Sistema Türkiye” olarak tanınırken iki oluşum arasında kurulacak yeni işbirliklerinin temeli atılmış oldu.

2014 yılına veda ederken, ülkemizin önemli kültür-sanat kurumlarından Borusan Sanat ile Barış için Müzik Vakfı büyük beğeni kazanan bir projeye birlikte imza attı. Aralık ayında, Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası (BİFO) ile Barış için Müzik Orkestrası, BİFO’nın sürekli şefi Sascha Goetzel, onursal şefi Gürer Aykal ve Barış için Müzik’in sürekli şefi Samuel Matus yönetiminde, Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nda iki kez bir araya geldi. Genç piyanist Kaan Baysal ilk konserde, Başar Can Kıvrak ise ikinci konserde solist olarak sahnede yer aldı. Borusan Çocuk Korosu ile Barış için Müzik Korosu’nun Borusan Müzik Evi’nde ücretsiz verdiği konserde, iki koronun çocukları birlikte barış şarkıları seslendirdi ve son olarak “Barış için Müzik Bakır Üflemeliler Topluluğu Mercan Dede’yi Sunar” konseri de İlhan Erşahin ve konuk sanatçıların katılımıyla BİFO ile Barış için Müzik buluşmaları kapsamında gerçekleştirildi. Büyük başarıyla gerçekleşen konserlerin bilet gelirleri Barış için Müzik Vakfı’na aktarıldı.

Barış için Müzik Vakfı “müziği daha fazla çocuğa ulaştırma” ilkesiyle 2005’te çıktığı yolda, yeni işbirlikleri geliştirmek adına Eskişehir Tepebaşı Belediyesi’nin başlattığı “İki Elin Sesi Var” projesinde yer alan Eskişehir Tepebaşı Çocuk Senfoni Orkestrası’nı, kendi deneyimlerini paylaşarak destekleme kararı aldı. Böylece iki kurum arasında heyecan ve umut verici bir işbirliği başladı. El Sistema Türkiye olarak kabul edilen Barış için Müzik Vakfı’nın eğitim modelinin Türkiye genelindeki ilk yansıması olan Eskişehir Tepebaşı Çocuk Senfoni Orkestrası, vakfın Kasım 2015’te gerçekleştirilen 10. Yıl konserine konuk olarak iki kurum arasındaki işbirliğinin ilk performansında yer aldı.

Kurulduğu tarihten bu yana 5.000 çocuğa ulaşan, 2020 yılına kadar El Sistema Türkiye Programı kapsamında Türkiye’nin farklı şehirlerinde kurulacak orkestra ve korolar aracılığıyla 10.000 çocuğa ulaşılmasını hedefleyen Barış için Müzik Vakfı’nın bu anlamda işbirliğine başladığı bir diğer oluşum da İzmir’de yer alan “Bir Nota Bir Hayat” oldu.

Barış için Müzik’in 10. yılını kutladığı 2015’te yaşadığı farklı heyecanlardan biri de, 2014’e damgasını vuran BİFO konserlerinde ve öncesinde öğrencilere büyük desteği olan şef Sascha Goetzel’in Şubat 2015’ten itibaren 2 sene süreyle, Barış için Müzik Vakfı’nın sanat yönetmenliğini üstlenmesi oldu. Goetzel’in Barış için Müzik ailesine katılmasıyla başlayan yeni dönem, hayalleri ve hedefleri farklı bir noktaya taşıdı. Maestroyla özel çalışmalar ve provalar gerçekleştiren Beethoven Orkestrası bu yeni dönemin ilk önemli konserini 43. İstanbul Müzik Festivali kapsamında “Brahms Aydınlanması-II” başlıklı gecede verdi. The Deutsche Kammerphilharmonie Bremen konseri öncesinde sahne alan orkestra başarılı performansıyla izleyiciden tam not aldı.

2015’in diğer bazı önemli gelişmeleri arasında, mütevazi enstrüman bakım-onarım işliğinin enstrüman yapım atölyesine dönüştürülüp ilk kemanın bu atölyede üretilmesi de vardı. İleride dünya çapında bir marka olup dünyaca ünlü sanatçı ve orkestralara enstrüman üretebilmeyi hayal eden Barış için Müzik Vakfı yapımı ilk kemanın ortaya çıkış hikâyesinin, Kasım 2015’te gerçekleşen 10. yıl kutlama konserinde izleyiciye anlatılması tarifsiz bir gurur kaynağı oldu.

Pozitif LIVE desteğiyle Temmuz 2015’te gidilen Düşler Akademisi Kaş kampında, Mehmet Uluğ Müzik Evi’nde Barış için Müzik Yaylı Orkestrası ve Bakır Üflemeliler Topluluğu’nun ilk stüdyo kayıtlarının gerçekleşmesi, Sascha Goetzel yönetiminde ilk şeflik derslerinin başlaması yine Barış için Müzik çatısı altında 2015’e damgasını vuranlar arasındaydı.